ï»ż

 

Hancha
Nazwa koreaƄska
Transkrypcja poprawiona Hanja
Transkrypcja McCune'a-Reischauera Hancha
Transkrypcja polska Hantcha
Hangyl 한자
Hancha æŒąć­—
Wymowa
IPA [[międzynarodowy alfabet fonetyczny|]]
PrzybliĆŒona polska

Hancha (한자, æŒąć­—; dosƂ. "znaki Han") lub Hanmun (한묾; æŒąæ–‡), czasami tƂumaczone jako "znaki sinokoreaƄskie" to koreaƄska nazwa dla znakĂłw chiƄskich (hanzi). DokƂadnie rzecz biorąc, nazwa ta tyczy się tylko tych znakĂłw, ktĂłre zostaƂy zapoĆŒyczone do języka koreaƄskiego a ich wymowa dopasowana do wymowy koreaƄskiej. W przeciwieƄstwie do japoƄskich kanji, znaki hancha nie byƂy upraszczane i zachowaƂy wygląd podobny do tradycyjnych znakĂłw chiƄskich.

Spis treƛci

edytuj Historia

Hancha zyskaƂa wielką popularnoƛć w Korei dzięki szybko rozprzestrzeniającemu się buddyzmowi. JednakĆŒe to nie teksty religijne byƂy gƂównym ĆșrĂłdƂem wiedzy o znakach, ale Cheonjamun (’Księga tysiąca znakĂłw’). Hancha byƂa jedynym systemem pisma aĆŒ do czasu kiedy krĂłl Sejong Wielki wprowadziƂ w XV wieku hangyl. JednakĆŒe wraz z wprowadzeniem hangyla nie zaprzestano nauczania starego systemu. Przed zaprojektowaniem hangyla prĂłbowano bezskutecznie wprowadzać systemy Hyangchal (í–„ì°° ; 鄕札), Gugyeol (ćŁèšŁ) i Idu (읎두 ; ćèź€).

Oficjalnie od 1949 roku hancha nie jest uĆŒywana w Korei PóƂnocnej. W Korei PoƂudniowej jest nadal w uĆŒyciu, jakkolwiek jej znaczenie maleje na korzyƛć hangyla.

edytuj Nauka

Hancha jest caƂy czas nauczana w szkoƂach ƛrednich w Korei PoƂudniowej w trakcie nieobowiązkowych kursĂłw. Edukacja zaczyna się na poziomie klasy 7 (w gimnazjum) i trwa aĆŒ do ukoƄczenia szkoƂy ƛredniej w klasie 12. W gimnazjum uczy się 900 znakĂłw, kolejne 900 w szkole ƛredniej. Kolejnych znakĂłw naucza się na uniwersytetach.

edytuj Wymowa

Wymowa znakĂłw hancha nie jest identyczna z ich chiƄskim odpowiednikiem. PrzykƂadowo, ć°ćˆ· "druk, drukowanie" w dialekcie mandaryƄskim języka chiƄskiego wymawia się yĂŹnshuā, zaƛ w języku koreaƄskim inswae (읞쇄). 愳 ("kobieta") w mandaryƄskim to nǚ, w koreaƄskim nyeo (녀) (w dialektach poƂudniowokoreaƄskich 愳 wymawia się jako yeo (ì—Ź), na początku zdania, ze względu na zanik początkowego "n" poprzedzającego "i" lub "y"). W innych przypadkach wymowa jest ta sama. Inny przykƂad znaku mającego zmienna wymowę jest 韍 용 yong, ktĂłry jeƛli znak występuje nie na pozycji początkowej, wymawiamy jako 룥 ryong.

edytuj SƂownictwo

PoniĆŒsza tabela przedstawia rĂłĆŒnice pomiędzy sƂowami koreaƄskimi a chiƄskimi

Polski ChiƄski KoreaƄski
(hancha)
KoreaƄski
(hangyl)
list 俥 片箙 펞지 (pyeonji)
chusteczka 草玙 䌑玙 휎지 (hyuji)
prezent èŽˆć“ è†łç‰© ì„ ëŹŒ (seonmul)
rachunek 澳於 怖䞊 왞상 (oesang)
stóƂ kuchenny é€æĄŒ 食捓 식탁 (siktak)
czek æ”Żç„š 手焚 수표 (supyo)
wizytĂłwka 損片 lub 播片 損散 ëȘ…핚 (myeongham)
pokojĂłwka 愳悭 éŁŸæŻ 식ëȘš (singmo)
odwoƂać, zakazać ć–ç·  äŒ‘æ­ą 휎지 (hyuji)
uczyć 歾習 淄怫 êł”ë¶€ (gongbu)
bardzo 非澾 性端 대당 (daedan)
więzieƄ 曚犯 ć›šćŸ’  수도 (sudo)

Czasami sƂowa chiƄskie i koreaƄskie zbudowane są z tych samych znaków, ale ich kolejnoƛć jest zamieniona.

Polski ChiƄski KoreaƄski
(hancha)
KoreaƄski
(hangyl)
poƂudnie* æ­Łćˆ ćˆæ­Ł 였정 (ojeong)
kompas 矅盀針 針盀 나ìčšë°˜ (nachimban)

* Kolejnoƛc taka jak w języku chiƄskim (jeong-o) jest takĆŒe często spotykana w języku koreaƄskim.

Niektóre sinokoreaƄskie sƂowa zaczerpnięte zostaƂy z odczytania kun japoƄskich znaków kanji.

Polski JapoƄski KoreaƄski
(hancha)
KoreaƄski
(hangyl)
ChiƄska wymowa
wyrazu koreaƄskiego
ChiƄski
Aikido ćˆæ°—é“ ćˆæ°Łé“ 합Ʞ도
ćˆæ°Łé“ ćˆæ°Łé“
ai.ki.do
hap.gi.do he.qi.dao

zbierać, organizować 甄み立お
甄立 ìĄ°ëŠœ
甄立 ç”„èŁ lub ç”„ćˆ
ku.mi.ta.te jo.rip zu.li

wyprzedaĆŒ 性ćŁČć‡șし
ć€§èłŁć‡ș 대맀출
ć€§èłŁć‡ș ć€§æ‹èłŁ
ƍ.uri.da.shi dae.mae.chul da.mai.chu

budynek ć»ș物
ć»ș物 ê±ŽëŹŒ
ć»ș物 ć»ș築物 lub ć»ș物
tate.mono geon.mul jian.wu

szacowanie èŠ‹ç©ă‚‚ă‚Š
芋積 êČŹì 
芋積 äŒ°çź—
mi.tsu.mo.ri gyeon.jeok jian.ji

akcje (gieƂdowe) æ ȘćŒ
æ ȘćŒ ìŁŒì‹
æ ȘćŒ è‚Ąä»œ
kabu.shiki ju.sik zhu.shi

mecz è©Šćˆ
è©Šćˆ 시합
è©Šćˆ æŻ”èłœ
shi.ai si.hap shi.he

procedura, proces æ‰‹ç¶šă
手çșŒ 수속
手çșŒ 繋ćș
te.tsuzu.ki su.sok shou.xu

edytuj Zobacz teĆŒ

  • kanji - japoƄski odpowiednik hancha

edytuj Linki zewnętrzne