Pozycjonowanie a spam: 1928.html

rok 1928 / MCMXXVIII XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1926 « 1927 « 1928 » 1929 » 1930

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Nagrody Nobla
6 Zobacz też
7 Święta ruchome
8 Przypisy

edytuj Wydarzenia w Polsce

15 stycznia - otwarcie radiowej rozgłośni regionalnej w Wilnie (piąta rozgłośnia regionalna).
15 lutego - w Warszawie utworzono Instytut Badania Koniunktur Gospodarczych i Cen.
24 lutego - w Warszawie powstała Biblioteka Narodowa.
4 marca - wybory do Sejmu drugiej kadencji.
5 marca - powstał Związek Młodzieży Wiejskiej RP "Wici".
7 marca - rozporządzenie prezydenta RP o zniesieniu podziału na przestępców pospolitych i politycznych.
11 marca - wybory do Senatu drugiej kadencji.
27 czerwca - powstał czwarty gabinet Kazimierza Bartla.
czerwiec - otwarcie fabryki Ursus pod Warszawą.
27 sierpnia - Polska podpisała Pakt Paryski.
4-22 października - strajk powszechny 100 tys. robotników (gł. włókniarzy) okręgu łódzkiego.
30 października - założono Centralne Zrzeszenie Klasowych Związków Zawodowych.
4 listopada - nowe wybory samorządowe w Szydłowcu, ze względu na nieprawidłowości panujące w urzędzie miasta.
7 listopada - w Królewcu Polska i Litwa podpisały układ o małym ruchu granicznym.
17 listopada - pierwszy zjazd Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego.
27 grudnia - powstały Polskie Linie Lotnicze LOT.
otwarto Halę Wystawową w Toruniu wg projektu J. Ulatowskiego w stylu mauretańskim.
rozpoczęto budowę linii kolejowej z Gdyni na Śląsk.

edytuj Wydarzenia na świecie

1 stycznia - wymiana pieniędzy w Estonii, z marek estońskich na korony estońskie (1 korona estońska = 100 marek estońskich).
6-7 stycznia - wylew Tamizy pozbawił życia 14 osób w Londynie.
7 stycznia - samolot Po-2 produkcji radzieckiej po raz pierwszy wzniósł się w powietrze.
17 stycznia - OGPU aresztowało Lwa Trockiego w Moskwie.
31 stycznia - Lew Trocki został zesłany do Ałma-Aty.
luty - założono uniwersytet w Kurume w Japonii (Uniwersytet Kurume – jap. 久留米大学).
11 lutego - w Sankt Moritz w Szwajcarii rozpoczęły się Zimowe Igrzyska Olimpijskie.
12 lutego - w Anglii opady gradu pozbawiły życia 11 osób.
12 marca
- Malta stała się dominium brytyjskim.
- w Kalifornii, na północ od Los Angeles, katastrofa zapory wodnej (ang. St. Francis Dam) spowodowała śmierć 400 osób.
21 marca - Charles Lindbergh został odznaczony przez rząd amerykański Medalem Honoru za przelot samolotem między Ameryką Północną a Europą bez międzylądowań w 1927 r.
26 marca - w Hangzhou w Chinach powstała Narodowa Akademia Sztuki, później przemianowana na Chińską Akademię Sztuki (tradycyjne pismo chińskie: 中國美術學院; uproszczone pismo chińskie: 中国美术学院; pinyin: Zhōngguó Měishù Xuéyuàn).
10 kwietnia - zamachy bombowe podczas wyborów kandydata na prezydenta z ramienia Partii Republikańskiej w Chicago – co najmniej dwóch polityków zostało zamordowanych (ang. Pineapple Primary).
12 kwietnia - nieudany zamach bombowy na Benito Mussoliniego w Mediolanie – zginęło 17 osób.
12-14 kwietnia - pierwszy przelot transatlantycki z Europy do Ameryki Północnej, z Dublina w Irlandii na wyspę Greenly w Kanadzie.
22 kwietnia - trzęsienie ziemi w Grecji – 200 tys. budynków zniszczonych w Koryncie.
10 maja - w Schenectady w stanie Nowy Jork stacja telewizyjna należąca do General Electric – W2XB (dzisiaj WRGB) kanał 6 CBS nadający dla miasta Albany), jako pierwsza rozpoczęła nadawanie regularnego programu telewizyjnego.
15 maja
- powietrzny ambulans rozpoczął działalność w Australii (ang. Royal Flying Doctor Service of Australia).
- premiera filmu animowanego Po prostu zwariowany (ang. Plane Crazy), w którym można było zobaczyć po raz pierwszy Myszkę Miki i Myszkę Minnie.
23 maja - bombowy atak na konsulat włoski w Buenos Aires – 22 osoby zabite i 41 rannych.
25 maja - sterowiec „Italia” rozbił się na biegunie północnym; jednym z członków załogi był włoski generał Umberto Nobile.
26 maja - na olimpiadzie w Amsterdamie po raz pierwszy dopuszczono kobiety do udziału w zawodach w dyscyplinach lekkoatletycznych.
30 maja - wyruszyła ekspedycja ratunkowa na biegun północny, by odnaleźć rozbitków ze sterowca „Italia”.
4 czerwca - dygnitarz wojskowy Zhang Zuolin (tradycyjne pismo chińskie: 張作霖, uproszczone pismo chińskie: 张作霖 , pinyin: Zhāng Zuòlín), prezydent Republiki Chińskiej, został zamordowany przez japońskiego agenta.
8 czerwca - Pekin został zajęty przez odziały Narodowej Rewolucyjnej Armii (國民革命軍) podległej Chińskiej Partii Narodowej (中國國民黨) – koniec rządów notabli wojskowych w mieście.
11 czerwca - rozpoczął się strajk lekarzy w Wiedniu.
17-18 czerwca - Amelia Earhart jako pierwsza kobieta pilot odbyła lot nad Atlantykiem.
20 czerwca - w jugosłowiańskim parlamencie Puniša Račić, deputowany Serb z Czarnogóry, zastrzelił trzech posłów z opozycji i ranił trzech innych.
24 czerwca - szwedzki samolot uratował część rozbitków ze sterowca „Italia”, w tym Umberta Nobile. Sowiecki lodołamacz „Krasin” uratował resztę rozbitków w dniu 12 lipca.
29 czerwca - gubernator stanu Nowy Jork, Alfred E. Smith, jako pierwszy katolik został nominowany przez Partię Demokratyczną na zjeździe w Houston w Teksasie na kandydata na prezydenta USA.
2 lipca - w Wielkiej Brytanii kobiety, które ukończyły 21 rok życia, otrzymały nieograniczone prawa wyborcze.
12 lipca - w New Jersey meksykański pilot Emilio Carranza zginął w katastrofie lotniczej.
17 lipca - kleryk z seminarium duchownego, katolicki bojownik José de León Toral, dokonał udanego zamachu na prezydenta Meksyku Álvaro Obregóna.
18 lipca - otwarto transpirenejską linię kolejową, przebiegającą pod Pirenejami tunelem długości około 8 kilometrów.
25 lipca - Stany Zjednoczone wycofały wojska z Chin.
25 sierpnia - Ahmed Zogu ogłosił się królem Albanii, został koronowany w dniu 1 września.
27 sierpnia - podpisanie układu Brianda-Kellogga, traktatu zakazującego prowadzenia wojny napastniczej.
29 sierpnia - w Hondurasie został założony klub piłkarski Club Deportivo Motagua.
1 września - pod przewodnictwem lotnika Richarda Byrda z Nowego Jorku wyruszała wyprawa na biegun południowy.
3 września - Alexander Fleming odkrył pierwszy antybiotyk - penicylinę.
16 września - huragan pozbawił życia co najmniej 2500 osób na Florydzie (1928 Okeechobee Hurricane).
25 września - została założona firma telekomunikacyjna Motorola.
1 października - wiceadmirał Erich Raeder mianowany szefem niemieckiego Kierownictwa Marynarki Wojennej.
2 października - Josemaría Escrivá założył w Madrycie Opus Dei.
7 października - Haile Selassie został koronowany królem Etiopii (negus w języku amharskim „król”, jednak cesarzem został dopiero w 1930 r.).
12 października - w szpitalu dziecięcym w Bostonie użyto po raz pierwszy żelaznego płuca, prototypu respiratora.
6 listopada
- w tym dniu w Szwecji rozpoczęto tradycję jedzenia ciasta dla upamiętnienia króla wojownika Gustawa II Adolfa Wazy.
- republikanin Herbert Hoover pokonał demokratę Alfreda Emanuela Smitha w wyborach prezydenckich w USA.
10 listopada - książę Hirohito został 124. cesarzem Japonii.
18 listopada - premiera pierwszego filmu animowanego z dźwiękiem – „Parowiec Willie”. W filmie tym można było zobaczyć myszkę Miki, której głosu użyczył sam Walt Disney.
5 grudnia - w Cleveland policja rozproszyła uczestników posiedzenia mafii sycylijskiej.
21 grudnia - Kongres Stanów Zjednoczonych zatwierdził plan budowy Zapory Hoovera.
Coca-Cola rozpoczęła swą działalność na rynku europejskim na olimpiadzie w Amsterdamie.
Eliot Ness rozpoczął swą działalność jako dowódca oddziału tzw. Nietykalnych w Chicago.
Michaił Bułhakow zaczął pisać powieść Mistrz i Małgorzata (ukończył ją w 1940 r.).
Początek budowy Komsomolska. Trwała do 1935 r.
W ZSRR rozpoczęcie pierwszej pięciolatki.
W starożytnej krainie Kanaan zostało odkryte miasto Ugaryt.
W Turcji zmieniono alfabet arabski na alfabet turecki (łaciński).
Frederick Griffith przeprowadził eksperyment (transformacja DNA), który pośrednio udowodnił istnienie DNA.
Niemiecki fizyk Julius Edgar Lilienfeld (urodzony w Lwowie) opatentował zasady działania tranzystora.

edytuj Urodzili się

1 stycznia - Jerzy Wiśniewski, polski historyk, genealog, badacz (zm. 1983)
5 stycznia
- Zulfikar Ali Bhutto (Urdu: ذوالفقار علی بھٹو, Sindhi: ذوالفقار ع), pakistański polityk, prezydent Pakistanu (zm. 1979)
- Walter Mondale, amerykański polityk, wiceprezydent USA
18 stycznia
- Bohdan Ejmont, polski aktor
- Franciszek Pieczka, polski aktor teatralny i filmowy
23 stycznia - Jeanne Moreau, aktorka francuska
24 stycznia
- Michel Serrault, francuski aktor (zm. 2007)
- Desmond Morris, brytyjski pisarz, zoolog oraz malarz
26 stycznia - Roger Vadim, francuski reżyser, scenarzysta i aktor (zm. 2000)
27 stycznia - Hans Modrow, niemiecki polityk, ostatni komunistyczny premier NRD
3 lutego - Andrzej Szczypiorski, polski pisarz, publicysta (zm. 2000)
15 lutego - Eno Raud, estoński pisarz (zm. 1996)
23 lutego - Wasilij Łazariew (ros. Василий Григорьевич Лазарев), kosmonauta radziecki (zm. 1990)
26 lutego
- Fats Domino, amerykański piosenkarz, kompozytor i pianista
- Anatolij Filipczenko (ros. Анатолий Васильевич Филипченкo), kosmonauta radziecki
27 lutego - Ariel Szaron, premier Izraela
4 marca - Alan Sillitoe, angielski poeta, powieściopisarz
10 marca - James Earl Ray, amerykański przestępca, zabójca pastora Martina Luthera Kinga (zm. 1998)
12 marca - Edward Albee, amerykański dramaturg
19 marca
- Hans Küng, teolog, duchowny katolicki
- Patrick McGoohan, amerykański aktor
24 marca - Adrian Frutiger, szwajcarski typograf
25 marca - James Lovell, astronauta amerykański
28 marca - Zbigniew Brzeziński, amerykański politolog polskiego pochodzenia, doradca do spraw bezpieczeństwa prezydenta USA
31 marca - Gordie Howe, kanadyjski zawodowy hokeista
2 kwietnia - Serge Gainsbourg, francuski kompozytor, piosenkarz i reżyser (zm. 1991)
4 kwietnia - Maya Angelou, amerykańska poetka, pisarka i aktorka
6 kwietnia - James Watson, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla
7 kwietnia
- Alan J. Pakula, amerykański reżyser i producent filmowy (zm. 1998)
- James White, irlandzki pisarz science fiction (zm. 1999)
19 kwietnia - Alexis Korner, brytyjski wokalista i kompozytor (zm. 1984)
23 kwietnia - Shirley Temple, amerykańska aktorka
28 kwietnia - Yves Klein, francuski malarz i rzeźbiarz (zm. 1962)
4 maja - Hosni Mubarak, prezydent Egiptu
9 maja
- Colin Chapman, angielski inżynier i konstruktor wyścigowy (zm. 1982)
- Ricardo González, tenisista amerykański (zm. 1995)
12 maja - Burt Bacharach, amerykański pianista i kompozytor
14 maja - Władysław Hasior, polski rzeźbiarz (zm. 1999)
19 maja - Pol Pot, przywódca Czerwonych Khmerów, były dyktator Kambodży (zm. 1998)
26 maja - Jack Kevorkian, lekarz amerykański, patolog, rzecznik eutanazji
1 czerwca - Gieorgij Dobrowolski (ros. Георгий Тимофеевич Добровольский), kosmonauta radziecki (zm. 1971)
6 czerwca- Janusz Gniatkowski, polski piosenkarz
13 czerwca - John Forbes Nash, amerykański matematyk i ekonomista, laureat Nagrody Nobla
14 czerwca - Ernesto Che Guevara, słynna postać rewolucji socjalistycznej XX wieku (zm. 1967)
19 czerwca - Nancy Marchand, amerykańska aktorka (zm. 2000)
25 czerwca - Aleksiej Abrikosow, (ros. Алексей Алексеевич Абрикосов), rosyjski fizyk teoretyczny, laureat Nagrody Nobla
3 lipca - Jan Machulski, polski aktor i reżyser (zm. 2008)
12 lipca - Elias James Corey, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla
16 lipca - Robert Sheckley, amerykański pisarz science fiction (zm. 2005)
20 lipca - Pavel Kohout, czeski prozaik, poeta i dramaturg, działacz opozycji demokratycznej
26 lipca
- Stanley Kubrick, amerykański reżyser (zm. 1999)
- Lech Pijanowski, ps. Janusz Jaxa; krytyk filmowy, reżyser telewizyjny (zm. 1970)
30 lipca - Wojciech Siemion, polski aktor
2 sierpnia - Mieczysław Voit, polski aktor (zm. 1991)
6 sierpnia - Andy Warhol, amerykański twórca pop-art (zm.1987)
7 sierpnia - James Randi, amerykański iluzjonista
9 sierpnia - Bob Cousy, amerykański koszykarz
14 sierpnia - Lina Wertmüller, reżyserka włoska
15 sierpnia - Nicolas Roeg, brytyjski operator filmowy i reżyser
22 sierpnia - Karlheinz Stockhausen, niemiecki kompozytor (zm. 2007)
25 sierpnia - Herbert Kroemer, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla
31 sierpnia
- James Coburn, amerykański aktor filmowy (zm. 2002)
- Jaime Lachica Sin, filipiński duchowny, kardynał (zm. 2005)
3 września
- Danuta Siedzikówna, sanitariuszka V Brygady Wileńskiej AK (zm. 1946)
- Gaston Thorn, polityk luksemburski, przewodniczący Komisji Europejskiej (zm. 2007)
6 września - Robert Pirsig, amerykański pisarz i filozof
18 września - Adam Walaciński' polski kompozytor muzyczny i publicysta
30 września - Elie Wiesel, amerykański pisarz i dziennikarz, pochodzenia węgiersko-żydowskiego, laureat Nagrody Nobla
1 października - George Peppard, amerykański aktor (zm. 1994)
20 października - Stanisław Bulkiewicz, znany łódzki numizmatyk, wybitny znawca banknotów i monet łódzkiego getta
27 października - Witold Zegalski, polski pisarz science fiction (zm. 1974)
28 października - Sława Kwaśniewska, polska aktorka
30 października - Daniel Nathans, amerykański mikrobiolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1999)
3 listopada - George Yardley, koszykarz amerykański (zm. 2004)
9 listopada - Anne Sexton, amerykańska poetka i pisarka (zm. 1974)
10 listopada - Ennio Morricone, włoski kompozytor
11 listopada - Carlos Fuentes, meksykański pisarz, eseista i publicysta, laureat Nagrody Cervantesa
24 listopada - Lech Ordon' polski aktor
29 listopada - Andrzej Kijowski, polski pisarz, krytyk, scenarzysta (zm. 1985)
5 grudnia - Barbara Krafftówna, polska aktorka
7 grudnia - Noam Chomsky, amerykański profesor językoznawstwa
12 grudnia - Czyngis Ajtmatow (Język kirgiski Чыңгыз Айтматов, ros. Чингиз Торекулович Айтматов), kirgiski pisarz, tworzący po kirgisku i rosyjsku (zm. 2008)
15 grudnia - Friedensreich Hundertwasser, austriacki malarz, grafik, rzeźbiarz (zm. 2000)
16 grudnia - Philip Kindred Dick, amerykański pisarz science fiction (zm. 1982)
30 grudnia - Bo Diddley, amerykański muzyk, śpiewak, skrzypek i gitarzysta (zm. 2008)
Rafael Pich-Aguilera - hiszpański inżynier, pionier edukacji rodzinnej, członek Opus Dei (zm. 2008)